Endovasküler ve Transkateter Girişimsel Tedaviler

Endovasküler ve Transkateter Tedaviler Nedir?

“Endo” iç, “vasküler” damar anlamına gelirken, “transkateter” ise kateter adı verilen ince, esnek borucuklar aracılığıyla yapılan müdahaleleri ifade eder. Bu yöntemlerde göğüs kemiğinin kesilmesine veya büyük bir cilt kesisi yapılmasına gerek yoktur. Cerrahlar veya girişimsel kardiyologlar, genellikle kasık, bilek veya boyun gibi bir bölgeden açılan çok küçük bir delikten özel kateterleri damar sistemine sokar ve kalp veya ilgili damar bölgesine kadar ilerletir.

Nasıl Çalışır? Temel Prensipler

• Kateter Yönlendirmesi: İşlem genellikle X-ışını (floroskopi) veya ultrason gibi canlı görüntüleme teknikleri eşliğinde gerçekleştirilir. Doktor, kateterin vücut içindeki ilerleyişini gerçek zamanlı olarak ekrandan izleyebilir.
• Hedefe Ulaşım: Kateter, damar yoluyla kalbe veya hasta olan damar bölgesine ulaştığında, ucundaki özel aletler (balonlar, stentler, kapakçıklar, kapatma cihazları) kullanılarak tedavi gerçekleştirilir.
• Minimal Travma: Bu yaklaşım, dokulara verilen zararı en aza indirir ve geleneksel cerrahide görülen büyük yara izlerini ve uzun iyileşme sürelerini ortadan kaldırır.

Başlıca Uygulama Alanları

Koroner Anjiyoplasti ve Stentleme

Tıkalı veya daralmış koroner damarları açmak için kullanılan en yaygın girişimsel yöntemdir. Kasık veya bilekten girilen kateterle tıkalı damara ulaşılır. Önce balon şişirilerek damar açılır (anjiyoplasti), ardından damarın tekrar daralmasını önlemek için stent yerleştirilir.

TAVI (Transkateter Aort Kapak İmplantasyonu)

Ciddi aort kapak darlığı olan, ancak açık kalp ameliyatı için yüksek risk taşıyan hastalarda yeni bir aort kapağının kateter yoluyla yerleştirilmesidir. Genellikle kasık atardamarından girilerek, kateter ucunda sıkıştırılmış halde bulunan yapay kapak kalbe ulaştırılır ve eski kapağın içine yerleştirilerek açılır.

MitraClip / TriClip

Mitral veya triküspit kapak yetmezliği olan hastalarda kapakçıkların tam kapanmasını sağlamak amacıyla küçük bir klipsin yerleştirildiği girişimsel yöntemdir. Kasık damarından girilerek ekokardiyografi rehberliğinde kapakçıklara klipsler takılarak geri kaçırma azaltılır.

Aort Anevrizması Onarımı (EVAR/TEVAR)

Vücudun ana atardamarı olan aortta oluşan anevrizmaları, damar içinden stent-greft yerleştirerek onaran yöntemdir. EVAR karın aortu, TEVAR göğüs aortu için kullanılır. Genellikle kasık atardamarından girilerek anevrizma bölgesine ulaşılır ve stent-greft ile anevrizmanın kan akışından izole edilmesi sağlanır.

PFO/ASD/VSD Kapatma

Kalpteki doğuştan gelen deliklerin kateter yoluyla özel kapatma cihazları kullanılarak onarılmasıdır. Kasık damarından girilerek kalpteki deliğe ulaşılır ve özel tasarlanmış şemsiye benzeri cihazlar açılarak deliğin kapatılması sağlanır.

Endovasküler Tedavilerin Avantajları

Kimler İçin Uygundur?

Endovasküler ve transkateter tedaviler herkes için uygun olmayabilir. Hastanın genel sağlık durumu, hastalığın tipi ve şiddeti, damar yapısı gibi birçok faktör değerlendirilerek en uygun tedavi yöntemi belirlenir. Özellikle yaşlı hastalar, birden fazla kronik hastalığı olanlar veya geçmişte başka ameliyatlar geçirmiş yüksek riskli hastalar için bu yöntemler sıklıkla tercih edilmektedir.

İyileşme Süreci

Sık Sorulan Sorular