Abdominal Aort Anevrizması Nedir? Etkili Tedavi Yöntemleri

Anatomi: Karındaki Ana Damar

Aort, kalpten çıktıktan sonra göğüs kafesini geçer ve karın boşluğuna girer. Böbrek damarlarını verdikten sonra göbek deliği hizasında ikiye ayrılarak (iliak arterler) bacaklara gider. Bu bölgeye Abdominal Aort denir. Normalde bir bahçe hortumu genişliğinde (yaklaşık 2 cm) olan bu damar, anevrizma geliştiğinde portakal büyüklüğüne (5–6 cm ve üzeri) kadar ulaşabilir. Duvar inceldikçe kan basıncına dayanamayıp patlama riski artar.

Neden Oluşur? (Sigara ve Genetik)

• Sigara Kullanımı: Tartışmasız en büyük risk faktörüdür. Sigara, aort duvarını ayakta tutan proteinleri yok eder. Anevrizma hastalarının %90’ı sigara geçmişine sahiptir.
• İleri Yaş ve Cinsiyet: 65 yaş üstü erkeklerde çok daha sıktır. Kadınlarda daha nadir görülür ancak görüldüğünde yırtılma riski daha yüksektir.
• Genetik Miras: Birinci derece akrabasında (baba, erkek kardeş) anevrizma olanlarda risk %20–25 artar.
• Ateroskleroz ve Hipertansiyon: Damar sertliği ve yüksek tansiyon damar duvarını zayıflatır.

“Karnımda Kalp Atıyor”: Belirtiler

Çoğu hasta, başka bir sebeple ultrason veya tomografi çektirene kadar hastalığından habersizdir. Ancak dikkatli hastalar şunları hissedebilir:

• Pulsasyon Hissi: Sırt üstü yatarken elinizi karnınıza koyduğunuzda, göbek deliği çevresinde “kalp gibi atan bir kitle” hissedebilirsiniz.
• Karın ve Bel Ağrısı: Sürekli, künt ve pozisyon değiştirmekle geçmeyen derin bir ağrı.
• Tokluk Hissi: Büyük anevrizmalar mideye baskı yaparak erken doymaya neden olabilir.

Tanı ve Tarama Programları

• Abdominal Ultrason (USG): Radyasyon içermeyen, ağrısız ve hızlı bir tarama testidir. 65 yaş üstü sigara içmiş her erkeğin ömründe bir kez baktırması önerilir.
• BT Anjiyografi: Tedavi kararı verildiğinde, damarın çapını milimetrik ölçmek ve EVAR uygunluğunu görmek için altın standarttır.

Tedavi Seçenekleri

1. İzle ve Gör (Takip)

Anevrizma çapı 5.0–5.5 cm’nin altındaysa patlama riski düşüktür. Hasta 6 ayda bir ultrasonla takip edilir. Sigara bıraktırılır ve tansiyon kontrol altına alınır.

2. Kapalı Yöntem (EVAR)

Kasıklardan küçük bir kesi veya iğne ile girilir. Anevrizmanın içine, kanın içinden akacağı kumaş kaplı metal bir boru (Stent-Greft) yerleştirilir. Böylece basınç, zayıflamış damar duvarına değil, yapay damara biner. Karın açılmaz ve hasta ertesi gün taburcu olur.

3. Açık Cerrahi

Anatomisi EVAR’a uygun olmayan veya çok genç hastalarda tercih edilir. Karın açılarak genişleyen damar kesilir ve yerine suni damar dikilir. İyileşme süreci daha uzundur ancak ömür boyu kalıcı bir çözümdür.

Acil Durum: Yırtılma Belirtileri

Anevrizma patlarsa, durum dakikalar içinde ölümcül olabilir:

Sık Sorulan Sorular