İçindekiler
DVT Neden Oluşur? (Virchow Üçlüsü)
Kanın damar içinde pıhtılaşması normal bir durum değildir. Tıpta “Virchow Üçlüsü” denilen üç ana faktör bir araya geldiğinde DVT oluşur:
Durgunluk (Staz)
Kanın akış hızının yavaşlaması. Uzun süre hareketsiz yatmak.
Damar Hasarı
Damar iç duvarının zedelenmesi. Ameliyatlar, travmalar.
Pıhtılaşma Yatkınlığı
Kanın koyulaşması. Genetik faktörler, kanser, doğum kontrol hapları.
Kimler Risk Altında? (Ekonomi Sınıfı Sendromu)
- Hareketsizlik: Uzun uçak veya otobüs yolculukları (4 saatten fazla). Buna “Ekonomi Sınıfı Sendromu” denir.
- Ortopedik Ameliyatlar: Kalça veya diz protezi ameliyatları sonrası.
- Kanser Hastaları: Kanser hücreleri kanın pıhtılaşmasını artıran maddeler salgılar.
- Gebelik ve Lohusalık: Bebeğin ana damarlara baskısı ve değişen hormonlar riski artırır.
- Genetik: Ailede genç yaşta pıhtı öyküsü olanlar (Faktör V Leiden mutasyonu vb.).
- Obezite ve Sigara: Dolaşımı bozan genel faktörlerdir.
Bacaktaki Sessiz Çığlık: Belirtiler
- Tek Taraflı Şişlik: Bir bacağın (özellikle baldır kısmının) diğerine göre belirgin şekilde şişmesi.
- Ağrı ve Hassasiyet: Bacağa basınca artan, kramp benzeri derin bir ağrı.
- Renk Değişikliği: Bacakta morarma veya kızarıklık.
- Isı Artışı: Şişen bölgenin diğer bacağa göre daha sıcak olması.
En Büyük Korku: Akciğer Embolisi
Bacakta oluşan pıhtının bir parçası kopup kan akımıyla kalbe, oradan da akciğer atardamarına gidip tıkanıklık yapabilir. Bu tabloya Pulmoner Emboli denir.
Tanı Yöntemleri
- Doppler Ultrasonografi: Tanıda altın standarttır. Radyasyon içermez, ağrısızdır ve damar içindeki akımı/pıhtıyı net gösterir.
- D-Dimer Testi: Kan tahlilidir. Negatif çıkması DVT olmadığını gösterir, pozitif çıkması şüpheyi artırır.
Tedavi Seçenekleri
Tedavide iki ana hedef: 1) Pıhtının akciğere atmasını önlemek, 2) Bacak damarını açarak ileride oluşacak hasarı engellemek.
1. Antikoagülan (Kan Sulandırıcı) Tedavi
Tedavinin temel taşıdır. İğne (heparin) veya hap şeklinde verilir. Tedavi genellikle 3–6 ay sürer.
2. Anjiyo ile Pıhtı Eritme (Farmakomekanik Trombektomi)
Özellikle genç hastalarda, pıhtı kasık seviyesine kadar uzanıyorsa (İliak ven trombozu) sadece kan sulandırıcı yetmez. Anjiyo ünitesinde damar içine özel kateterlerle girilir; pıhtı eritici ilaç verilirken mekanik cihazlarla pıhtı parçalanıp dışarı çekilir. Bu yöntem, bacakta kalıcı şişlik kalma riskini çok azaltır.
3. Varis Çorabı ve Kompresyon
Akut dönem geçtikten sonra, bacakta ödemi azaltmak ve kan akışını hızlandırmak için en az diz altı seviyesinde, orta basınçlı varis çorabı kullanımı önerilir.
Uzun Dönem Etkileri: Post-Trombotik Sendrom
Eğer DVT iyi tedavi edilmezse veya pıhtı tam açılmazsa, damar kapakçıkları hasar görür. Yıllar içinde bacakta kronik şişlik, ağrı, renk koyulaşması ve bilek çevresinde iyileşmeyen yaralar (ülser) oluşur. Buna Post-Trombotik Sendrom denir.
Aklınızda Başka Sorular mı Var?
DVT, genetik testler, hamilelikte pıhtılaşma ve iyileşme süreci hakkında hastalarımızın en çok merak ettiği 25 soruyu ve detaylı cevaplarını özel bir sayfada topladık.
Tüm Soruları ve Cevapları İnceleyin →Sık Sorulan Sorular
Randevu Almak İçin
Prof. Dr. Selim İsbir — Yeditepe Üniversitesi Koşuyolu Hastanesi
