Periferik damar hastalığı, özellikle bacak damarlarında daralma veya tıkanıklık sonucu kan akışının azaldığı kronik bir damar hastalığıdır. Halk arasında "vitrin hastalığı" olarak da bilinir. Prof. Dr. Selim İsbir tarafından hazırlanan bu rehberde hastalığın nedenleri, belirtileri, tanı yöntemleri ve tedavi seçenekleri (anjiyo, stent, cerrahi bypass) ele alınmaktadır.
Bu Hastalık Nedir?
Periferik damar hastalığı, özellikle bacak damarlarında daralma veya tıkanma olmasıdır. Bu durum kan akışını azaltır ve dokular yeterince beslenemez.
- 50 yaş üzeri popülasyonda görülme sıklığı %10–20
- Diyabetik hastalarda daha sık ve daha agresif seyreder
- Erkeklerde daha erken yaşlarda görülür, kadınlarda postmenopozal dönemde artış olur
- Sessiz seyredebilir — tanı sıklıkla gecikir
Neden Olur?
- Sigara kullanımı
- Şeker hastalığı
- Yüksek tansiyon
- Kolesterol yüksekliği
- Hareketsiz yaşam
Belirtiler Nelerdir?
Yürürken bacak ağrısı (intermittent klaudikasyon — dinlenince geçer): Hasta yürürken ağrı hisseder, durup dinlenmek zorunda kalır ve çoğu zaman bunu belli etmemek için vitrinlere bakıyormuş gibi yapar. Bu nedenle hastalığa "vitrin hastalığı" adı da verilir.
- Soğukluk ve renk değişikliği
- Ayakta uyuşma
- İyileşmeyen yaralar
Tanı Nasıl Konur?
- Doktor muayenesi
- Doppler ultrason
- Gerekirse anjiyografi
Tedavi Seçenekleri
- Yaşam tarzı değişikliği (sigarayı bırakma, yürüyüş)
- İlaç tedavisi
- Anjiyo (balon / stent)
- Cerrahi bypass ameliyatı
Neden Erken Tedavi Önemli?
Erken tanı ile hastalık ilerlemeden durdurulabilir. Aksi halde yara, gangren ve uzuv kaybı gelişebilir.
Önemli Hatırlatma Bu hastalık sadece bacakları değil, kalp ve beyin damarlarını da etkileyebilir. Bu yüzden düzenli takip çok önemlidir.
Sık Sorulan Sorular
Periferik damar hastalığı nedir?
Periferik damar hastalığı, özellikle bacak damarlarında daralma veya tıkanma olmasıdır. Bu durum kan akışını azaltır ve dokular yeterince beslenemez. 50 yaş üzeri popülasyonda görülme sıklığı %10–20 arasındadır.
Vitrin hastalığı nedir?
Vitrin hastalığı, periferik damar hastalığının halk arasındaki adıdır. Hasta yürürken bacak ağrısı hisseder, durup dinlenmek zorunda kalır ve bunu belli etmemek için vitrinlere bakıyormuş gibi yapar. Tıpta intermittent klaudikasyon olarak adlandırılır.
Periferik damar hastalığı nasıl tedavi edilir?
Yaşam tarzı değişikliği (sigara bırakma, düzenli yürüyüş), ilaç tedavisi, anjiyografi ile balon veya stent ve cerrahi bypass ameliyatı tedavi seçenekleridir. Erken tanı ile hastalık ilerlemeden durdurulabilir.
Periferik damar hastalığı neden tehlikelidir?
Tedavi edilmezse yara, gangren ve uzuv kaybı gelişebilir. Ayrıca bu hastalık sadece bacakları değil, kalp ve beyin damarlarını da etkileyebilir. Bu yüzden düzenli takip çok önemlidir.
Randevu Almak İçin
Prof. Dr. Selim İsbir — Yeditepe Üniversitesi Koşuyolu Hastanesi
