25 Soru ve Cevap
1. Robotik kalp cerrahisi nedir?
Robotik kalp cerrahisi, cerrahın robotik
kolları bilgisayar konsolu aracılığıyla
yönlendirdiği, minimal invaziv bir kalp
ameliyatı yöntemidir. “da Vinci” sistemi
gibi ileri robotik platformlar sayesinde
kalp üzerine milimetrik hassasiyetle
işlem yapılabilir. Göğüs kemiği
kesilmeden, genellikle 1–2 cm’lik birkaç
küçük kesiyle operasyon tamamlanır. Bu
teknoloji, cerrahın el titremesini ortadan
kaldırır, daha net görüş sağlar ve
hastaya çok daha az travma uygular.
2. Bu yöntemin farkı nedir?
Robotik cerrahi, klasik ameliyatlardan
farklı olarak cerrahın doğrudan hastaya
değil, 3 boyutlu konsola bakarak
çalıştığı bir sistemdir. Robotik kollar,
insan elinden çok daha hassas hareket
eder ve 360 derece dönebilir. Böylece küçük kesilerden bile karmaşık kalp
onarımları yapılabilir.
3. Hangi ameliyatlarda robotik yöntem kullanılır?
En sık mitral kapak onarımı, triküspit
kapak tamiri, ASD (kalp deliği)
kapatılması, bazı bypass işlemleri ve
atriyal fibrilasyon cerrahilerinde
kullanılır. Aort kapağı genellikle uygun
değildir.
4. Ameliyat nasıl yapılır?
Göğüs yan tarafına 3–4 küçük kesi
yapılır. Kamera ve cerrahi aletler bu
deliklerden içeri yerleştirilir. Cerrah,
konsol başında 3 boyutlu görüntü
eşliğinde robotik kolları yönetir. Tüm
hareketler cerrah tarafından yapılır;
robot bağımsız çalışmaz.
5. Robotik cerrahinin avantajları nelerdir?
Küçük kesiler, minimal kan kaybı, daha az ağrı, enfeksiyon riskinin düşük
olması, kısa hastanede kalış süresi ve
hızlı iyileşme en önemli avantajlardır.
Ayrıca kozmetik olarak göğüs kemiği
açılmadığı için iz neredeyse fark
edilmez.
6. Bu ameliyatın riskleri nelerdir?
Her cerrahide olduğu gibi enfeksiyon,
kanama, ritim bozukluğu ve anesteziye
bağlı riskler olabilir. Ancak robotik
sistemin hassasiyeti sayesinde bu
oranlar klasik ameliyatlara göre çok
daha düşüktür.
7. Kimler için uygundur?
Kalp fonksiyonu iyi, göğüs yapısı uygun,
çok damar hastalığı olmayan ve daha
önce kalp ameliyatı geçirmemiş hastalar
için idealdir. Özellikle mitral kapak
problemi olan orta yaşlı hastalarda
mükemmel sonuçlar verir.
8. Yaşlı hastalarda uygulanabilir mi?
Evet. Eğer hastanın genel durumu
iyiyse, yaş tek başına engel değildir.
Robotik cerrahi yaşlı hastalarda klasik
yönteme göre daha az ağrı ve daha kısa
iyileşme süresi sağlar.
9. Kadınlar için avantajları nelerdir?
Küçük kesiler meme altından veya
koltuk altından yapıldığı için estetik
görünüm korunur. Bu yöntem, özellikle
kadınlarda ameliyat izini neredeyse
görünmez hâle getirir.
10. Ameliyat ne kadar sürer?
Ortalama 3–5 saat sürer. İlk kurulum
süresi klasik ameliyata göre biraz daha
uzundur, ancak ameliyat sonrası
toparlanma süresi çok daha kısadır.
11. Ameliyat sonrası yoğun bakım süreci nasıldır?
Hastalar genellikle 12–24 saat yoğun
bakımda kalır. Pompa desteği gerekirse
kısa süreli kullanılır. Solunum
cihazından aynı gün içinde ayrılmak
mümkündür.
12. Ameliyat sonrası taburculuk süresi nedir?
Çoğu hasta 3–4 gün içinde evine döner. Bazı vakalarda bu süre 2 güne kadar düşer. Klasik ameliyatlarda ise genelde 7–10 gündür.
13. Ameliyat sonrası ağrı nasıldır?
Kesi küçük olduğu için ağrı minimal düzeydedir. Göğüs kemiği açılmadığı için öksürme, gülme ve derin nefes alma kolay olur.
14. Robotik cerrahide kan transfüzyonu gerekir mi?
Çoğu hastada gerekmez. Küçük kesilerden çalışıldığı ve kan kaybı az olduğu için kansız ameliyat protokolleri başarıyla uygulanabilir.
15. Robotik cerrahi sonrası kozmetik sonuçlar nasıldır?
Göğüs üzerinde yalnızca birkaç küçük nokta şeklinde iz kalır. Dikişler genellikle kendi kendine emilir. Bu yönüyle özellikle genç ve kadın hastalarda memnuniyet oranı çok yüksektir.
16. Robotik sistem ameliyat sırasında bağımsız mı çalışır?
Hayır. Robot cerrahın kontrolündedir. Tüm hareketler cerrahın el komutlarıyla birebir eşleşir. Sistem yalnızca hareketleri daha hassas ve titremesiz biçimde uygular.
17. Kalp-akciğer makinesi kullanılır mı?
Evet, çoğu durumda kasık damarları üzerinden bağlanır. Ancak kalp durdurulmadan yapılan robotik bypass uygulamaları da mümkündür.
18. Robotik cerrahi pahalı mıdır?
Evet, kullanılan teknoloji yüksek maliyetlidir. Ancak kısa hastanede kalış, düşük komplikasyon oranı ve hızlı iyileşme sayesinde toplam tedavi maliyeti dengelenir.
19. Cerrahın deneyimi neden önemlidir?
Robotik kalp cerrahisi ileri düzey beceri ve koordinasyon gerektirir. Başarılı sonuçlar için cerrahın bu teknolojiyle çok sayıda vaka deneyimi olması kritik önemdedir.
20. Ameliyat sonrası egzersiz ve normal yaşama dönüş süresi nedir?
Çoğu hasta 1 hafta içinde yürüyüşe, 2–3 hafta içinde normal aktivitelerine döner. Göğüs kemiği açılmadığı için fiziksel kısıtlama minimaldir.
21. Robotik cerrahi sonrası ilaç kullanımı nasıl olur?
Klasik ameliyatlarla aynıdır. Kan sulandırıcılar, ritim ve tansiyon düzenleyici ilaçlar kullanılır. İyileşme sürecinde dozlar kademeli olarak azaltılır.
22. Ameliyat sonrası ritim bozukluğu olur mu?
Geçici aritmiler görülebilir, ancak oran klasik cerrahiye göre daha düşüktür. Genellikle birkaç gün içinde düzelir.
23. Uzun vadeli başarı oranı nedir?
Mitral kapak onarımı gibi işlemlerde başarı oranı %98’in üzerindedir. Uzun vadeli sonuçlar klasik ameliyatla aynıdır; kozmetik ve iyileşme açısından ise daha üstündür.
24. Robotik sistem arızalanırsa ne olur?
Cerrahi ekip her ihtimale karşı açık ameliyata geçiş hazırlığı yapar. Ancak bu çok nadir görülür ve sistemler sürekli test edilerek çalışır.
25. Robotik kalp cerrahisi gelecekte standart hâle gelir mi?
Evet. Teknolojinin gelişmesiyle robotik cerrahi giderek yaygınlaşmaktadır. Daha küçük kesiler, daha hızlı iyileşme ve yüksek başarı oranı sayesinde yakın gelecekte birçok kalp operasyonunda standart yaklaşım hâline gelmesi beklenmektedir.
