Koroner Bypass Ameliyatı Hakkında Her Şey

Koroner bypass ameliyatı kalbimize kan akımını artıran bir ameliyatdır. Kalbimiz bir kas pompasıdır ve koroner arter olarak adlandırdığımız damarlar ile beslenmektedir.

Neden Koroner Bypass Ameliyatı Olurum?

Koroner arterlerin iç yüzeyinin plak adını verdiğimiz oluşumlar ile daralması neticesi kalbe olan kan akımı azalmakta ve bu durum kalbin beslenmemesi yani daha az oksijenin kalbe gitmesi ile sonuçlanmaktadır. Kalbin beslenememesi nedeniyle kalbimizde özellikle hareket halinde iken oluşan ve anjina adını verdiğimiz bir göğüs ağrısının oluşmasına neden olmaktadır. Anjina kısa süreli sıklıkla 2-3 dakika süren çok şiddetli ve bıçak saplanır tarzda bir ağrıdır. Bu durumun bir sonraki aşaması ise kalp krizidir. Koroner bypass ameliyatı kalbimize olan kan akımını artırarak kalbimizin daha iyi kanlanmasını sağlar ve bu şekilde kalbimizi olası bir krizden korur. Ayrıca nefes darlığı ve göğüs ağrısı gibi şikayetleri ortadan kaldırır.

Koroner Baypass Ameliyatı Sık Yapılan Bir Ameliyat Mıdır?

Koroner arter bypass ameliyatı tüm dünyada ve ülkemizde en sık yapılan kalp ameliyatıdır.

Koroner Bypass Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Koroner bypass ameliyatı çeşitli teknikler ile yapılır. En sık yapılan ve üzerinde en fazla tecrübe olan ayrıca sonuçları itibarı ile en iyi sonuçlara sahip olan teknik “Klasik Koroner Baypas” ameliyatı olarak adlandırdığımız ameliyattır. Hangi teknik kullanılacak olursa olsun, yeni damarlar olarak adlandırdığımız damarların bir ucu, darlık olan damarda darlığın ötesine diğeri ise aort damarına dikilir. Böylelikle darlık “bypass” edilir.

Klasik Koroner Bypass Ameliyatı

Bu ameliyatta göğüs kemiği açılır. Kalp özel bir teknik ile durdurulup kalp-akciğer makinesi adını verdiğimiz bir makinaya bağlanır. Bu makina, ameliyat süresince kalp ve akciğerlerin vazifesini görür. Yeni damarlar dikildikten sonra kalp tekrar çalıştırılır ve kalp makinadan ayrılır. Sonrasında kemik ve dokular tekrardan dikilir ve ameliyat sonlandırılır.

Bu ameliyatın en önemli avantajı kalp durduğu için yeni damarlar çok daha rahat bir ortamda dikilir ve bu da bypass ameliyatlarının başarısını artıran en önemli faktördür. Ayrıca bu ameliyat tekniği ile istediğiniz kadar damara güvenli bir şekilde bypass yapabilir; hatta çok uzun darlıklarda dahi bu damarları dikebiliriz.

Atan Kalpte Bypass Ameliyatı

Bu ameliyat da klasik koroner bypass ameliyatı gibi göğüs kemiği açılarak yapılır. Ancak kalp, durdurulmadan ve kalp akciğer makinası kullanılmadan, atan kalpte yeni damarlar darlık olan damarlara dikilir.

Bu ameliyatın en önemli avantajı kalp-akciğer makinası kullanılmadan yapılmasıdır. Bu durumda makinaya bağlı oluşabilecek yan etkiler minimuma indirilir. Ancak ameliyatın en önemli dezavantajı her hastaya uygulanamamasıdır. Bazı hastalarda damar yapısı ileri derecede kireçli olduğundan yeni damarların dikilmesi atan kalpte sağlıklı olmayabilmekte ve anastomoz adını verdiğimiz bu işlemde sonradan tekrardan darlık oluşma ihtimali artmaktadır. Unutulmamalı ki koroner baypas ameliyatlarının başarısında en önemli faktörlerden biri mükemmel anastomozdur. Bu nedenle atan kalpte bypass ameliyatı ancak damar yapısı mükemmel anastomoza izin verecek olan hastalara uygulanmalıdır.

Ufak Kesiden Koroner Bypass Ameliyatı ( Minimal İnvaziv )

Bu ameliyat tekniğinde göğüs kemiği açılmadan, göğsün yan tarafından kaburgaların arasından yapılacak olan yaklaşık 7-8 cm lik bir kesi ile kalbe ulaşılır. Bu teknik kalbin ön tarafındaki damarlara yapılacak olan bypass ameliyatları için daha uygun bir tekniktir. Kalbin arka tarafını besleyen damarlara ulaşmak oldukça zordur. Bu nedenle her hasta için uygun değildir. Gene bu ameliyatta da damar yapısı atan kalpte bypass yapabilmek için uygun olmalıdır.

Ufak kesiden koroner bypass ameliyatı kısmen yeni bir tekniktir. Son yıllarda geliştirilen yeni enstrümanlar ile bu ameliyatı yapmak daha kolaylaşmıştır. Ancak gene de uzun dönem sonuçları henüz olmayan ve de sınırlı sayıda hastada uygulanması mümkün olan bir ameliyattır.

Koroner Arter Bypass Ameliyatında Kullanılan Damarlar Nereden Alınmaktadır?

Koroner bypass ameliyatlarında kullanılan damarlar iki çeşittir: Arter grefti ve ven grefti. Arter adını verdiğimiz damarlar vücudumuzda temiz kanı taşıyan damarlardır. Venler ise kirli kanı taşıyan damarlara verilen isimdir. Genel anlamda arter greftleri ven greftlerine göre daha iyi kalitede damarlardır. Açık kalma oranları bir diğer değişle tekrardan kireçlenme – tıkanma oranları arter greftlerinde ven greftlerine oranla daha düşük bir olasılıktır.

Bypass ameliyatlarında kullandığımız arter greftlerini ya göğüs kemiğinin arkasından (Mamaryan arter) ya da koldan (radyal arter) alırız. Ven greftlerini ise bacaktan çıkarırız. (safen ven) Hangi hastada hangi greftin kullanılacağını belirleyen çok çeşitli teknik ayrıntılar mevcuttur.

Kimler Koroner Bypass Ameliyatı Olmalıdır?

Kalbimize kan götüren koroner damarlar sağ ve sol olmak üzere iki tanedir. Bu iki ana damardan çıkan yan dallar mevcuttur. Kalbizin yaklaşık %70 sol damardan beslenir. Ana damar tıkanıklıkları, damarın başlangıç noktasına yakın tıkanıklıklar ve damarı boylu boyunca tutmuş olan darlıklar, bypass işleminden daha fayda görür. Ayrıca şeker hastalığı mevcudiyeti, kalp kasılması bozulmuş olan hastalarda bypass ameliyatından daha fazla fayda görürler.

Bypass Ameliyatından Sonra Ne Kadar Sürede İyileşirim?

Koroner bypass ameliyatları sonuçları itibarı ile çok yüz güldürücü ameliyatlardır. Hastalar durumlarına göre ameliyat sonrası bir gün kadar yoğun bakım ünitesinde takip edilirler. Sonrasında 4-5 gün kadar serviste takip edildikten sonra taburcu olurlar. Tam anlamı ile iyileşme 3-4 hafta içerisinde olur.

Ameliyat Sonrası Nelere Dikkat Etmeliyim?

En önemlisi yara yerlerinizin sağlıklı iyileşmesidir. Göğüs kemiğinin kaynaması yaklaşık 2-3 haftalık bir süreçtir. Bu süre içerisinde göğüs korsenizi giymeniz ve göğüs bölgesine herhangi bir darbe gelmesini önlemeniz önemlidir. Ayrıca enfeksiyon gelişiminin önüne geçmek için kalabalık ortamlardan kaçınmanız, ve eğer şeker hastalığınız var ise kan şekerlerinizi kontrol altında tutmanız önemlidir.

Bypass Ameliyatı Sonrası İlaç Kullanmaya Devam Edecekmiyim?

Evet kullanmanız gereken ilaçlar olacaktır. Bypass ameliyatı olmanız altta yatan damar kireçlenmesini önlememektedir. Ayrıca damar kireçlenmesine neden olan risk faktörlerini kontrol etmek yeni dikilen bypass damarlarının daha uzun süre açık kalması açısından önemlidir. Bu nedenle tansiyon ilaçlarınızı, eğer şeker hastası isenin şeker ilaçlarınızı kan yağlarının yüksekliği için kullanmanız gereken ilaçları ve kan sulandırıcı ilaçlarınızı ömür boyu kullanmanız gerekmektedir.